Kerst, de aankondiging van een nieuwe tijd

God stuurde de engel Gabriël naar Nazaret, een stad in Galilea. Elisabet was toen zes maanden zwanger. De engel ging naar Maria, een jonge vrouw die zou gaan trouwen met Jozef. Jozef kwam uit de familie van koning David. De engel zei tegen Maria: ‘Ik groet je, Maria. God heeft jou uitgekozen. Hij zal bij je zijn.’ Maria schrok van de woorden van de engel. Ze vroeg zich af wat hij bedoelde.  Toen zei de engel tegen Maria: ‘Je hoeft niet bang te zijn, Maria. God heeft je uitgekozen voor iets moois. Je zult zwanger worden en een zoon krijgen. Je moet hem Jezus noemen.

Jezus zal heel belangrijk zijn, hij zal Zoon van de allerhoogste God genoemd worden. En God, de Heer, zal hem koning maken, net zoals zijn voorvader David dat was. Jezus zal voor altijd koning van Israël zijn. Aan zijn macht komt geen einde.’ Maria zei tegen de engel: ‘Maar ik slaap nog niet met een man. Hoe kan ik dan zwanger worden?’ De engel antwoordde: ‘De heilige Geest zal bij je komen. En door de kracht van de allerhoogste God zul je zwanger worden. Daarom zal jouw kind bij God horen, en zal hij Zoon van God genoemd worden. … Maria zei: ‘Ik wil God dienen. Laat er met mij gebeuren wat u gezegd hebt.’ Toen ging de engel weg. (Lucas 1:26-38)

In de leesroosters in de vroege middeleeuwen werd de aankondiging door de engel gelezen op 25 maart, het feest van Maria Boodschap, negen maanden voor de geboorte. Dat is begrijpelijk, want de aankondiging door de engel werd beschouwd als het moment van de conceptie. In die tijd, dus vóór Franciscus van Assissi de eerste kerststal bouwde, lag het accent bij kerst niet op de geboorte zelf, maar op de Komende. Deze werd gezien als een redder waar de gemeente reikhalzend naar uitziet. Die gedachte krijgt vaak nauwelijks aandacht.

Centraal staat altijd maar weer die vraag: Maar ik slaap nog niet met een man. Hoe kan ik dan zwanger worden?’ Hoe moet je het antwoord van de engel verstaan? Alsof de heilige Geest Maria zwanger maakt, is vaak wat gebeurd. Alsof de woorden een seksuele code omvatten. Maar de komst van de heilige Geest betekent de komst van vruchtbaarheid. Ook makkelijk mis te verstaan natuurlijk. God spreidt diens vleugels uit en geeft schaduw, bescherming en daarmee vruchtbaarheid. Een nieuwe tijd breekt aan, die van gerechtigheid en vrede. Goede vruchten. God geeft niet alleen bescherming aan een tienermoeder met een onbekende vader. Maar juist aan deze vrouw wordt een nieuwe tijd aangekondigd. God is ook de vader van haar zoon! We vieren met kerst de geboorte van de Komende, die bescherming, bevrijding en recht biedt aan vernederde en onderdrukte mensen.

Iedereen een gezegende kerst toegewenst! En veel heil en zegen in het nieuwe jaar!

Hartelijke groet, Greta Huis